Naar de inhoud

Zoeken

Veelgezocht

Snel naar

High Profile Aflevering 0035

Dario Amodei: de AI-topman die waarschuwt voor zijn eigen technologie

Op 23 september staat Dario Amodei via een videoverbinding voor de VN-Veiligheidsraad. Hij meldt een wetenschappelijke vondst van zijn eigen bedrijf. En hij doet een belofte: hij zal het tempo van kunstmatige intelligentie vertragen, zo veel als nodig is.

Het verhaal

Wie is Dario Amodei?

Lees op Substack →

Op 23 september staat Dario Amodei via een videoverbinding voor de VN-Veiligheidsraad. Hij meldt eerst een wetenschappelijke vondst van zijn eigen bedrijf. Even later belooft hij iets anders: hij zal het tempo van kunstmatige intelligentie vertragen, “zo veel als nodig is”. Eén dag later tekent zijn bedrijf, Anthropic, een contract van 11,6 miljard dollar. Voor nog meer rekenkracht.

Amodei is topman van Anthropic, het bedrijf achter het AI-model Claude. Hij is niet de eerste die waarschuwt voor de technologie die hij zelf bouwt — ruim 1.300 medewerkers van AI-bedrijven vroegen twee maanden eerder al om een trager tempo — maar wel degene naar wie het hardst wordt geluisterd. Elf dagen vóór zijn toespraak in de Veiligheidsraad publiceerde hij een essay met dezelfde oproep aan zijn eigen sector. Concurrenten als Sam Altman van OpenAI vielen hem binnen enkele uren bij. Sindsdien staat de vraag op de agenda in Washington, Brussel en Den Haag.

De rem als verdienmodel

Critici zien er iets anders in. Anthropic bereidt een beursgang voor die de grootste uit de geschiedenis kan worden, en juist nu roept de topman op tot strengere regels — regels die het voor kleinere concurrenten moeilijker maken om nog aan te haken. Jensen Huang, de topman van chipfabrikant Nvidia, vroeg zich op een conferentie hardop af wat een betere manier is om vraag te scheppen dan eerst een probleem te scheppen.

Twee grenzen, één losgelaten belofte

Daar staat iets tegenover. Tegenover het Amerikaanse ministerie van Defensie hield Amodei eerder dit jaar twee principiële grenzen vast — geen massaal bespieden van de eigen bevolking, geen wapens die zelfstandig vuren — ook toen dat zijn bedrijf een contract en een plek op een zwarte lijst kostte. Maar in diezelfde periode liet zijn bedrijf een eigen belofte juist los: de toezegging uit 2023 om te stoppen met bouwen zodra een model niet meer te beheersen zou zijn. In de plaats daarvan kwamen rapporten waarop het bedrijf zichzelf beoordeelt.

Wie bedient de rem

Wat er op het spel staat, gaat verder dan Anthropic alleen. Terwijl AI-bedrijven onderling waarschuwen voor een wedloop die volgens wetenschapper Yoshua Bengio “iedereen verliest”, loopt de wetgeving in de Verenigde Staten, Europa en Nederland achter. Het Amerikaanse Congres stemde nog niet over een wetsvoorstel dat twee leden al in april opstelden. Zolang geen overheid de rem daadwerkelijk bedient, hangt de vraag of AI wordt afgeremd vooral af van de bedrijven zelf — met Amodei als het duidelijkste voorbeeld van wat dat in de praktijk betekent.

In de aflevering van High Profile hoor je hoe Amodei zijn eigen grenzen verdedigde tegenover het Pentagon, wat er gebeurde toen zijn bedrijf zijn eigen belofte introk, en hoe de Veiligheidsraad reageerde op zijn oproep. Is zijn waarschuwing oprecht, of komt vertragen hem vooral goed uit? En wie grijpt in als hij het zelf niet doet?

Verantwoording Waarom deze persoon, welke bronnen we gebruikten en wat we niet konden vaststellen.

Hieronder leggen we uit hoe dit dossier tot stand kwam: wie welke rol speelt, welke bronnen we gebruikten, wat we konden verifiëren en wat niet, en welke keuzes de redactie maakte.

Waarom deze persoon

De week van 21 tot en met 27 september 2026 stond in het teken van de vraag of kunstmatige intelligentie moet worden afgeremd. Op 12 september publiceerde Amodei een essay waarin hij zijn eigen sector daartoe opriep; op 23 september herhaalde hij die oproep in de VN-Veiligheidsraad. Amodei is daarmee de duidelijkste ingang tot een debat dat zich die weken afspeelde in Washington, Brussel en Den Haag: wie remt AI af als de bedrijven zelf tegelijk doorbouwen? Amodei is niet de eerste die waarschuwt — ruim 1.300 medewerkers van AI-bedrijven deden dat twee maanden eerder al — maar wel degene naar wie het hardst geluisterd wordt, omdat hij zelf een van de bouwers is.

Wie is wie

In het script worden mensen aangeduid met hun rol, vanwege het namenbudget voor een luisterproductie. Hieronder de volledige koppeling.

  • Dario Amodei — hoofdpersoon. Topman en medeoprichter van Anthropic, het AI-bedrijf achter het model Claude. Vertrok eind 2020 bij OpenAI en richtte in 2021 Anthropic op.

  • Daniela Amodei — zijn zus. Medeoprichter en president van Anthropic.

  • Jacob Coxon — een onderzoeker (bij Anthropic). Vertrokken Anthropic-onderzoeker; volgens Forbes eerder ook werkzaam bij OpenAI. Nam op 8 september 2026 ontslag met een publieke waarschuwing dat AI-bedrijven “gokken met onze levens”.

  • Jensen Huang — topman van chipfabrikant Nvidia. Bekritiseerde op een conferentie in San Francisco de motieven achter de waarschuwingen van AI-bedrijven.

  • Sam Altman — de topman van OpenAI. Reageerde binnen enkele uren instemmend op Amodei’s essay van 12 september.

  • Yoshua Bengio — Canadese AI-onderzoeker, medevoorzitter van het onafhankelijke wetenschappelijke VN-panel over AI. Sprak op 23 september vóór Amodei in de Veiligheidsraad.

  • Rob Jetten — minister-president van Nederland. Zei op 17 september in de Tweede Kamer toe dat Nederland een AI-veiligheidsinstituut krijgt, en riep de sector op zichzelf af te remmen.

  • Pete Hegseth — de minister van Defensie. Amerikaans minister van Defensie; eiste in februari 2026 dat Anthropic zijn technologie zonder beperkingen aan het leger beschikbaar zou stellen.

  • Lori Trahan (Massachusetts) en Jay Obernolte (Californië) — twee Congresleden, een Democraat en een Republikein. Stelden in april 2026 samen een wetsvoorstel op voor verplichte veiligheidstests van AI-modellen; het lag half jaar later nog steeds stil.

  • Brett Guthrie (Kentucky) — de voorzitter van de commissie die erover gaat. Voorzitter van de commissie voor Energie en Handel van het Huis van Afgevaardigden; zei op een conferentie niet te begrijpen hoe AI-modellen werken.

  • Ed Miliband — de Britse minister van Buitenlandse Zaken. Zei in de Veiligheidsraad dat de eerste plicht van een regering — het beschermen van haar bevolking — niet valt uit te besteden aan bedrijven.

  • Michael Kratsios — de gezant van president Trump. Directeur van het Amerikaanse Office of Science and Technology Policy; wees in de Veiligheidsraad elk mondiaal toezicht op AI af.

  • Donald Trump — president van de Verenigde Staten. Verwierp op 22 september in de Algemene Vergadering van de VN elke poging tot mondiaal toezicht op AI.

De bronnen

Primaire journalistieke bronnen

Instellingen en primaire documenten

Audiovisuele bronnen

  • Amodei belooft te vertragen — C-SPAN, VN-Veiligheidsraad, 23-9-2026, 00:02:32–00:02:43

  • Amodei over zijn vader — CBS Sunday Morning, 13-9-2026, 00:19:27–00:19:43

  • Amodei over zijn vertrek bij OpenAI — Bloomberg “The Circuit”, 17-6-2026, 00:06:32–00:06:47

  • Amodei over autonome wapens — CBS News, 28-2-2026, 00:02:35–00:02:51

  • Amodei over bedrijven en overheid — Bloomberg “The Circuit”, 17-6-2026, 00:57:36–00:57:50

  • Amodei over het waarschuwingssignaal — CBS Sunday Morning, 13-9-2026, 00:03:12–00:03:19

  • Rob Jetten in de Tweede Kamer — integrale opname via het kanaal Arnews (geen officieel kanaal van de Tweede Kamer), Algemene Politieke Beschouwingen, 17-9-2026, 02:09:18–02:09:32. Een officiële opname staat bij Debat Direct van de Tweede Kamer.

  • Donald Trump in de Algemene Vergadering van de VN — NBC News, 22-9-2026, 00:32:02–00:32:15

  • Yoshua Bengio over de wedloop tussen AI-bedrijven — C-SPAN, VN-Veiligheidsraad, 23-9-2026, 00:07:53–00:08:09

  • Amodei over een privébedrijf dat AI bouwt — CBS Sunday Morning, 13-9-2026, 00:18:22–00:18:38

  • Amodei over zijn overstap naar AI — Dwarkesh Podcast, 8-8-2023, over zijn werk bij Baidu vanaf 2014 (niet in de aflevering als apart fragment gebruikt, wel als bron voor zijn levensloop)

Alle tien fragmenten in de aflevering zijn na het knippen tegen de audio gecontroleerd.

Wat we hebben geverifieerd en wat niet

Het script is één keer volledig gefactcheckt en daarna twee keer op de gewijzigde passages. Daarbij zijn in eerdere versies feitelijke fouten gevonden en hersteld, onder meer: het jaar waarin Amodei bij het AI-lab van Baidu begon (2014, niet 2012); de status van de aanwijzing door het Pentagon (eind februari aangekondigd, in maart formeel van kracht — niet, zoals een eerdere versie suggereerde, al in februari voltooid); en een verweer over rekenkracht dat het script ten onrechte aan Amodei toeschreef.

Een paar dingen konden we niet vaststellen:

  • De klemtoon in de naam Amodei. We hebben geen betrouwbare uitspraakbron gevonden.

  • Het persoonlijk vermogen van Amodei en de waardering van Anthropic. Cijfers hierover liepen in onze bronnen uiteen; we hebben ze daarom niet in het script gebruikt.

  • Een oorzakelijk verband tussen het conflict met het Pentagon en het loslaten van Anthropics eigen veiligheidsbelofte. Beide gebeurden in dezelfde week van februari 2026. Eén bron bij CNN meldt expliciet dat de twee volgens een ingewijde los van elkaar staan; een sluitend bewijs voor of tegen een verband hebben we niet gevonden.

  • De exacte reden van de vier gemelde beveiligingsincidenten met Anthropic-modellen, en de precieze schade die de aanwijzing door het Pentagon volgens Anthropic heeft veroorzaakt. Beide berusten uitsluitend op de eigen opgave van het bedrijf.

Sommige feiten rusten op één bron: het gebruik van Claude bij de Amerikaanse operatie tegen de Venezolaanse oud-president Maduro (The Wall Street Journal, aangehaald door Reuters) en het rekenkrachtcontract met Lambda (één anonieme bron bij Reuters).

Redactionele keuzes

  • Belangenconflict. Dit dossier en dit script zijn samengesteld met behulp van Claude, een AI-model van Anthropic — het bedrijf dat Amodei leidt. Uitspraken van Amodei en Anthropic zelf zijn in het script steeds als hún uitspraken gemarkeerd, nooit als vaststaand feit over de veiligheid van hun modellen of over concurrenten.

  • Geen oordeel over zijn motief. Of Amodei’s oproep tot vertragen voortkomt uit oprechte zorg of uit eigenbelang, is niet vast te stellen. Het script kiest daar bewust geen kant in.

  • Bewust weggelaten materiaal. Om de aflevering compact te houden zijn vier dingen geschrapt. Twee daarvan waren kanttekeningen bij claims van Amodei: de score van een onafhankelijke veiligheidsindex (Anthropic staat daarop bovenaan, maar met een C-plus; geen van de negen beoordeelde bedrijven haalt een B) en de melding van Reuters dat het enzym uit de vondst van 23 september al uit eerder onderzoek bekend was. De andere twee ondersteunden juist zijn kant: de opmerking van een bron van CNN dat het intrekken van de veiligheidsbelofte losstaat van het conflict met het Pentagon, en Amodei’s opmerking dat de vertrokken onderzoeker Anthropic ook het meest verantwoordelijke van de grote bedrijven noemde. We noemen ze hier, zodat de lezer ze kan meewegen.

  • Namen. Normaal noemt een script van High Profile ongeveer vier personen bij naam, om het voor luisteraars te volgen te houden. In deze aflevering zijn dat er zeven, omdat het om bekende namen gaat.

  • Fragment zonder officieel kanaal. Het fragment van premier Jetten komt uit een integrale opname van het Kamerdebat op een kanaal dat niet als officieel geldt. De officiële opname staat bij Debat Direct van de Tweede Kamer.

Werkwijze

Voor de research, het schrijven van het script en de fact checking is gebruikgemaakt van speciaal ontwikkelde AI-technologie, in samenwerking met Tisser. Een redacteur van Ninety One Media heeft het script vervolgens meerdere keren herzien, gecontroleerd en goedgekeurd. Meer achtergrond over onze werkwijze vind je op highprofileshow.substack.com.

Transcriptie

Deze aflevering zwart op wit.

bronnen