Gianni Infantino: de hervormer die zwichtte voor de macht
Vandaag begint het WK Voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Het is het grootste, duurste en commercieelste wereldkampioenschap ooit. De man achter dit toernooi is Gianni Infantino.
Het verhaal
Wie is Gianni Infantino?
Beverly Hills, begin mei. Op een conferentie vol miljardairs krijgt de FIFA-voorzitter een vraag. Op de doorverkoopsite van de FIFA staan tickets voor de WK-finale te koop, voor ruim 2 miljoen dollar per stuk. Gianni Infantino haalt zijn schouders op: dat betekent niet dat ze voor dat bedrag verkocht worden. En wie het wel betaalt, zegt hij, brengt hij persoonlijk een hotdog en een cola.
Vandaag, 11 juni, begint onder zijn leiding het grootste, duurste en commercieelste WK ooit, in de Verenigde Staten, Canada en Mexico, met een verwachte omzet van 13 miljard dollar. Voor het eerst hanteert de FIFA dynamische ticketprijzen: een finaleticket dat in januari nog een paar honderd dollar kostte, staat nu op 2 miljoen. Wie zijn kaartje doorverkoopt, doet dat via een platform van de FIFA zelf, met 15 procent commissie op elke transactie. De bond verdient aan elke woekerprijs.
Een kantoor in de Trump Tower
Infantino werkt sinds vorige zomer bijna dagelijks vanuit een FIFA-kantoor in de Trump Tower in New York, niet vanuit het hoofdkantoor in Zürich. Trump zit de WK-taskforce persoonlijk voor; Infantino schuift bij elke bijeenkomst aan. Afgelopen oktober verscheen hij onaangekondigd aan Trumps zijde op de Gaza-vredestop in Egypte. Bij de lancering van Trumps vredesraad droeg hij een rood petje met Trumps twee termijnen erop. De statuten van de FIFA schrijven politieke neutraliteit voor.
In december, bij de WK-loting in Washington, reikte hij Trump een zelfbedachte onderscheiding uit, zonder goedkeuring van het bestuur: de FIFA Peace Prize. “Dit is jouw prijs,” zei hij op het podium. Drie dagen later diende een Britse mensenrechtenorganisatie een klacht in bij de ethiekcommissie. Twee weken geleden sloot de Noorse bond zich als enige daarbij aan.
De schoonmaker die de bewakers ontsloeg
Infantino werd in 2016 voorzitter nadat Zwitserse agenten in mei 2015 op verzoek van de FBI FIFA-bestuurders in pyjama uit hun hotelbedden in Zürich hadden gehaald. Infantino, secretaris-generaal van de Europese bond, was overal bij geweest, maar stond nergens als verdachte. Hij beloofde hervorming en transparantie.
Honderd dagen na zijn verkiezing stelt het bestuur op het congres in Mexico-Stad een statutenwijziging voor: de leden van de onafhankelijke ethische commissie worden voortaan elke vier jaar herbenoemd, door het bestuur zelf. Een jaar later worden de twee zwaargewichten die het Blatter-tijdperk hadden opgeruimd, vervangen. De professor die de hervormingscommissie leidde, noemt het geen ongeluk maar opzet: de FIFA heeft de bewakers ontslagen. Een Portugese jurist die namens de FIFA bestuurders moet toetsen, weigert de Russische vicepremier vanwege het dopingschandaal toe te laten tot de FIFA-raad. Twee weken later is hij ontslagen. Het WK van 2034 gaat naar Saoedi-Arabië zonder tegenkandidaat; de procedure was zo ingericht dat die er niet kon zijn.
Groter dan één voorzitter
Sport inzetten om een leider te legitimeren is niet nieuw voor de FIFA: de junta in Argentinië deed het in 1978. In 2018 liep Poetin, vier jaar na de Krim en MH17, glimlachend naast Infantino over het veld. Trump is geen junta, en de vergelijking gaat over het mechanisme: een toernooi met honderden miljoenen kijkers levert beelden op waar geen verkiezingscampagne tegenop kan.
In de aflevering hoor je Infantino zelf, de arrestaties in Zürich, de Noorse bestuurder die als een van de weinigen hardop protesteert, en de twee scenario’s voor zijn toekomst. Hoe werd de jurist die het voetbal zou redden van corruptie en hebzucht, de man die het aan de hoogste bieder verkocht?
