Hoe Péter Magyar uitgroeide van Orbán-loyalist tot zijn gevaarlijkste tegenstander
Op 12 april 2026 gaat Hongarije naar de stembus voor misschien wel de meest bepalende verkiezingen in decennia. Het zou namelijk het einde kunnen betekenen van premier Viktor Orbán die het land al 16 jaar in een ijzeren greep houdt, de democratie heeft uitgehold en met zijn pro-Russische houding vaak dwars tegen Europees beleid in gaat.
Het verhaal
Wie is Péter Magyar?
Februari 2024. De Hongaarse president heeft gratie verleend aan de plaatsvervangend directeur van een kindertehuis, veroordeeld omdat hij slachtoffers van seksueel misbruik onder druk zette hun verklaringen in te trekken. Het verzoek was mede ondertekend door de toenmalige minister van Justitie, Judit Varga. De president treedt af op live televisie, Varga trekt zich terug uit de politiek.
En dan roert haar ex-man zich. Péter Magyar, een stille insider van wie vrijwel niemand in Hongarije ooit heeft gehoord. Hij neemt ontslag bij al zijn functies bij staatsbedrijven en publiceert een gesprek dat hij heimelijk met zijn vrouw heeft opgenomen. Daarin vertelt zij hoe topfunctionarissen, onder wie de rechterhand van Orbán, bewijs uit een corruptiedossier lieten verwijderen. Met die opname breekt hij met zijn vrouw én met het systeem waarvan hij deel uitmaakte.
Ruim twee jaar later, op 12 april, gaat Hongarije naar de stembus. Van de kiezers die hun keuze al hebben gemaakt, zegt 58 procent op Magyar te stemmen. Fidesz van Viktor Orbán blijft steken op 35 procent.
Het systeem dat hij van binnenuit kent
Orbán is zestien jaar premier en noemde Hongarije in 2014 zelf een illiberale staat. Hij hertekende de kiesdistricten, zodat zijn partij met minder dan de helft van de stemmen toch een meerderheid kreeg die groot genoeg is om de grondwet te wijzigen. Een documentaire van vorige maand beschrijft hoe kiezers in de helft van de districten worden benaderd met geld, brandhout en zelfs synthetische drugs. De EU heeft miljarden aan fondsen bevroren, en de minister van Buitenlandse Zaken belde volgens The Washington Post tijdens EU-vergaderingen zijn Russische collega om verslag te doen.
Magyar kent dat systeem van binnenuit. Als kind hing hij een foto van Orbán op zijn slaapkamermuur. Hij trouwde in 2006 met Varga en volgde haar naar Brussel, waar zij voor Fidesz werkte. Terwijl zij opklom tot minister, klom hij mee: het kabinet van de premier, de staatsbank. Hij was geen toeschouwer, hij profiteerde.
Campagne in de bolwerken van Orbán
Na het schandaal brengt hij massa’s demonstranten op de been en neemt hij de leiding over een onbekende partij, TISZA. Binnen enkele maanden is dat de tweede partij van het land. Zijn strategie is die van Orbán: van dorp tot dorp, waar de oppositie nooit komt. In een Duitse reportage vertelt een Orbán-stemmer in Oost-Hongarije dat hij alleen zichzelf heeft vetgemest, en dat een bezoek van Magyar haar heeft overgehaald.
Het systeem vecht terug. In februari verspreidden Orbán-getrouwe media een verhaal over een sextape. Vorige week bleek uit een onderzoeksrapport dat de binnenlandse veiligheidsdienst TISZA probeerde te infiltreren. En Magyar is geen heilige, zegt hij zelf: er zijn gelekte gesprekken waarin hij zijn eigen aanhangers beledigt, en Varga noemde hem vorig jaar publiekelijk een verrader. Niets blijft kleven; zijn bijnaam is Teflon.
Meer dan Hongarije
Wint Magyar, dan erft hij een staat vol Fidesz-loyalisten, van de rechterlijke macht tot de staatsomroep, en waarschijnlijk zonder de meerderheid die nodig is om de grondwet te wijzigen. Wint Orbán, dan houdt de EU een lidstaat die leningen aan Oekraïne blokkeert en sancties tegen Rusland frustreert. Een Poolse krant vergelijkt de sfeer met de periode vlak voor de val van het communisme.
In de aflevering hoor je Orbán zelf, de reportage uit Oost-Hongarije en het Russische plan met de codenaam Gamechanger. Je hoort wat Magyar belooft als hij wint. Kan iemand die jarenlang van een systeem profiteerde, datzelfde systeem ontmantelen?
