Hoe de vriendschap tussen Giorgia Meloni en Trump sneuvelde
De Italiaanse premier Meloni was lange tijd één van de trouwste politieke bondgenoten van Donald Trump. Zij vormde een brug tussen Europa én de Verenigde Staten – als een vertaler tussen twee werelden die elkaar steeds minder begrijpen.
Het verhaal
Wie is Giorgia Meloni?
Half april 2026, een regeringsvliegtuig boven Noord-Italië, op weg van Verona naar Rome. Een medewerker legt een telefoon voor Giorgia Meloni neer. Op het scherm staat een interview uit de Corriere della Sera, de grootste krant van Italië. Donald Trump, over haar: “Ik dacht dat ze moedig was. Maar ik had het mis.”
Dit is de vrouw die hij jarenlang prees als zijn beste vriendin in Europa, de enige zittende Europese regeringsleider op zijn inauguratie in januari 2025. Eerder die dag had Meloni in Verona een zin uitgesproken die ’s avonds door heel Europa wordt herhaald: “Bondgenoten zijn geen vazallen.” Italië volgt geen bevelen op.
Vijf scheuren in de brug
Meloni had zichzelf neergezet als brug tussen Washington en Brussel. Sinds januari brokkelt die brug af. Eerst noemt ze zijn importtarieven op Europese goederen een vergissing. Eind maart weigert Italië Amerikaanse bommenwerpers op de luchtmachtbasis Sigonella op Sicilië, bedoeld voor de oorlog tegen Iran. Italië is niet in oorlog en wil dat niet worden, zegt ze in het parlement.
Dan valt Trump de paus aan om diens oproep tot vrede. Meloni noemt dat onacceptabel, en Trump reageert woedend in het interview. Op de dag dat het verschijnt, schort Meloni het defensieverdrag met Israël op, na Israëlische waarschuwingsschoten op een Italiaans VN-konvooi in Libanon. Een Trump-gezant stelt daarna zelfs voor dat Italië op het WK voetbal de plaats van Iran inneemt; de sportminister noemt het beschamend.
Het meisje uit Garbatella
Wie is de vrouw die nee zegt tegen de Amerikaanse president? Ze groeit op in Garbatella, een linkse volkswijk in het zuiden van Rome, bij een moeder en een zus met weinig geld. Op haar vijftiende sluit ze zich aan bij de jeugdbeweging van een partij met neofascistische wortels; zelf noemt ze het een zoektocht naar een plek waar ze thuishoort. Op haar 31e wordt ze onder Berlusconi de jongste minister van naoorlogs Italië. In 2012 richt ze Fratelli d’Italia op, dat in 2018 blijft steken op ruim 4 procent.
Haar strategie is zeldzaam in Italië: ze blijft in de oppositie, ook tijdens de regering van nationale eenheid in de coronacrisis. Terwijl rivalen regeren en falen, blijft zij onbesmet. In 2022 haalt ze 26 procent en wordt ze de eerste vrouwelijke premier van Italië. Als premier verrast ze: ze steunt Oekraïne, houdt afstand van Rusland en werkt samen met Brussel.
Trump als politieke last
Haar verhaal staat niet op zichzelf. Rechts-populistische partijen in heel Europa nemen afstand van Trump sinds hij dreigde Groenland te annexeren: wie soevereiniteit predikt, kan moeilijk zwijgen als die elders wordt vertrapt. De oorlog tegen Iran maakt de breuk definitief. Eerder deze maand verloor Viktor Orbán, Trumps trouwste bondgenoot, de Hongaarse verkiezingen. Meloni ziet de wind draaien.
Haar breuk levert haar in Italië bijval op van links én rechts, een opsteker na een verloren referendum eind maart. Zelfs een Russische staatspropagandist valt haar aan, omdat ze Trump in de steek zou laten. Een politicus die door Washington en Moskou tegelijk wordt bestookt, heeft in de ogen van veel Italianen iets goed gedaan. Tegelijk hapert de economie en stijgen de energieprijzen, met verkiezingen in 2027 in zicht.
In de aflevering hoor je haar optreden in Verona, de nieuwsberichten over Sigonella en de paus en de scheldkanonnade uit Moskou. En de vraag die blijft: is dit een ideologische ommezwaai of iets anders, en wat streeft Giorgia Meloni na?
