Naar de inhoud

Zoeken

Veelgezocht

Snel naar
High Profile

Hoe Abdul El-Sayed zijn Democratische partij vlak voor de midterms ziek verklaarde

Komende dinsdag, 3 november, zijn de Amerikaanse midterms, en in Michigan beslist de kiezer of Abdul El-Sayed de eerste moslim in de Senaat wordt. Zijn zetel is een van de paar die bepalen welke partij de Senaat gaat controleren. El-Sayed is arts en epidemioloog, zoon van Egyptische immigranten, maar hij heeft nooit als arts gewerkt. Zijn patiënt, zegt hij, is het politieke systeem: niet Trump is de ziekte van Amerika, maar het grote geld dat de politiek kan kopen.

Luister op Spotify Apple Podcasts

Transcriptie

De aflevering zwart op wit.

Lees op Substack →

Donderdag 8 oktober, een tv-studio in Grand Rapids. In het eerste debat van de Senaatsrace in Michigan verdedigt de Republikein Mike Rogers de afluisterprogramma's tegen terreurverdachten. Waarom zou jou dat dwarszitten, vraagt hij zijn tegenstander, tenzij iemand in je familie misschien op zo'n lijst staat? Abdul El-Sayed valt hem in de rede. Zeg het dan gewoon, zegt hij. Ga je achter mijn moeder aan?

De nacht erna noemt Donald Trump hem een jihadistische gek.

De dokter zonder patiënten

El-Sayed is 41, arts en epidemioloog, zoon van Egyptische immigranten uit een voorstad van Detroit. Als arts heeft hij nooit gewerkt: hij koos, zegt hij zelf, een andere patiënt. Niet Trump is de ziekte van de Amerikaanse politiek, maar het grote geld dat politici kan kopen; Trump is hooguit het ergste symptoom. Met die boodschap won hij in augustus de Democratische voorverkiezing. Nipt, met ruim 13.000 stemmen verschil, en tegen alles in.

Want zijn eigen partijtop wilde hem niet. De fractieleider in de Senaat en de gouverneur van Michigan steunden Haley Stevens, een gematigd Congreslid, uitgesproken pro-Israël. En de machtigste pro-Israëllobby van Amerika stak ruim 30 miljoen dollar in reclame voor haar; met andere fondsen erbij was het ruim 60 miljoen, meer dan acht keer zoveel als voor hem. El-Sayed noemt de oorlog in Gaza een genocide en wil een einde aan de Amerikaanse militaire steun aan Israël. Precies dat geld maakte hij tot zijn wapen.

De prijs

De overwinning kostte hem ook iets. In de zwarte wijken van Detroit koos een ruime meerderheid voor Stevens. Joodse Democraten vragen hem zijn toon over Israël te veranderen, zeker sinds zijn reactie op een aanslag op een synagoge bij Detroit, waarvoor hij later zijn excuses aanbood. En zijn tegenstander koppelt hem aan de Moslimbroederschap, zonder bewijs: een onafhankelijke nieuwssite uit Michigan zocht het en vond het niet.

Maar ondertussen is er iets omgeslagen. De partijtop die hem in de zomer niet wilde, heeft geen keus meer: zonder deze zetel winnen de Democraten de Senaat niet terug. Afgelopen zaterdag stond Barack Obama naast hem in een afgeladen gymzaal in Detroit, en een fonds uit de kring van de fractieleider heeft inmiddels ruim 30 miljoen voor hém uitgegeven. Ongeveer evenveel als de lobby in de zomer uitgaf. De partijtop heeft van kant gewisseld.

Wat er op het spel staat

Dinsdag 3 november zijn de midterms. Wint El-Sayed, dan houden de Democraten kans op een Senaatsmeerderheid en krijgt Amerika zijn eerste moslim in het hogerhuis. Verliest hij, dan krijgt hij de schuld, en zeggen de gematigden in zijn partij wat ze nu al zeggen: niet het systeem was ziek, de kandidaat was te zwak. Alexandria Ocasio-Cortez zei het andersom: als Abdul in Michigan kan winnen, kan iedereen overal winnen. Wie gelijk krijgt, weegt mee in 2028.

In de aflevering hoor je hoe die diagnose ontstond: een avondklok in de zomer van 2001, drie weken vóór 11 september; een vrouw in de metro van New York die hem deed besluiten geen dokter te worden; een inspraakavond in Detroit. Je hoort het debat met Rogers, een theater in Muskegon waar een man met een kruisvaarderskruis naar het podium loopt, en wat Obama tegen de zaal zei.

Kan de dokter die zijn eigen partij ziek verklaarde haar genezen? Of is hij voor die partij vooral een risico: de kandidaat die de top eigenlijk niet wilde?

Verantwoording Waarom deze persoon, welke bronnen we gebruikten en wat we niet konden vaststellen.

Deze week portretteert High Profile Abdul El-Sayed, vijf dagen vóór de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van dinsdag 3 november. De Democratische kandidaat voor de Senaat in Michigan is arts en epidemioloog, maar heeft nooit als arts gewerkt; hij won in augustus de voorverkiezing van zijn partij, terwijl de partijtop een ander steunde en externe fondsen ruim 60 miljoen dollar aan reclame voor die ander inzetten. Nu staat Barack Obama naast hem op het podium. Hieronder vind je wie er in de aflevering voorkomt, welke bronnen we gebruikten, wat we wel en niet konden vaststellen en welke keuzes we maakten. Het artikel bij de aflevering, met de speler, staat hier.

Waarom deze persoon

De redactie koos Abdul El-Sayed op zondag 25 oktober, met de midterms van 3 november als aanleiding. Zijn Senaatszetel is een van de paar die bepalen of de Democraten de Senaat terugwinnen, en zijn race is in de Verenigde Staten de proef op de som voor de vraag of een linkse kandidaat buiten de grote steden kan winnen. Nederlandse media berichtten over hem als nieuws (NOS, Nieuwsuur, NRC, de Volkskrant, Trouw); wat ontbrak was het portret: wie is de man die zegt dat niet Trump de ziekte van de Amerikaanse politiek is, maar het grote geld, en waarom omarmt zijn partij hem nu, na hem eerst te hebben bestreden?

De aflevering is op maandag 26 oktober afgerond. De campagnebijeenkomst van Donald Trump in Port Huron op zondagavond 25 oktober en de peilingen van ná 25 oktober vallen daarbuiten.

Wie is wie

In het script worden de meeste mensen aangeduid met hun rol, vanwege het namenbudget voor een luisterproductie. Hieronder de volledige koppeling.

  • Abdul El-Sayed — de hoofdpersoon. Voluit Abdulrahman Mohamed El-Sayed, geboren op 31 oktober 1984 in Oakland County, bij Detroit, zoon van Egyptische immigranten. Studeerde aan de University of Michigan, promoveerde als epidemioloog in Oxford (Rhodes-beurs) en haalde in 2014 zijn artsdiploma aan Columbia University in New York; hij deed geen specialisatie en heeft nooit een vergunning gehad om patiënten te behandelen. Directeur van de gezondheidsdienst van Detroit (2015–2017), kandidaat voor het gouverneurschap van Michigan (2018, verloor de Democratische voorverkiezing met 30 procent), directeur van de gezondheidsdienst van Wayne County (2023–2025). Won op 4 augustus 2026 de Democratische voorverkiezing voor de Senaat met 48,5 tegen 47,5 procent, ruim 13.000 stemmen verschil.
  • Mike Rogers — zijn Republikeinse tegenstander. Oud-FBI-agent, van 2001 tot 2015 lid van het Huis van Afgevaardigden voor Michigan en voorzitter van de inlichtingencommissie van het Huis. Verloor in 2024 de Senaatsrace in Michigan nipt van Elissa Slotkin; wordt sinds juli 2025 gesteund door Donald Trump.
  • Haley Stevens — zijn tegenstandster in de voorverkiezing, de favoriet van de partijtop. Lid van het Huis van Afgevaardigden voor Michigan sinds 2019, gematigd, uitgesproken pro-Israël. Steunde El-Sayed na de voorverkiezing formeel, maar voert geen campagne voor hem (AP, 17 oktober 2026).
  • Alexandria Ocasio-Cortez — het jonge Congreslid uit New York. Sprak op 19 juli 2026 in Grand Rapids vóór El-Sayed; maakte op 16 oktober een miljoen dollar over aan zijn campagne en zei op een fondsenwerver in New York: als Abdul in Michigan kan winnen, kan iedereen overal winnen. Overweegt volgens The New York Times een gooi naar het presidentschap in 2028.
  • Bernie Sanders — de linkse senator. Senator voor Vermont; El-Sayed sprak in november 2019 een steunvideo in voor zijn presidentscampagne en reisde in juli 2026 met hem door Michigan. Maakte op 21 oktober 2026 een miljoen dollar over aan El-Sayeds campagne (niet in de gesproken tekst).
  • Barack Obama — oud-president. Belde El-Sayed op 6 augustus 2026 en stond op zaterdag 24 oktober naast hem in de gymzaal van Cass Technical High School in Detroit, voor ruim 4.300 mensen. In reclamespots van de pro-Israëllobby in de voorverkiezing werden beelden uit 2018 gebruikt waarin Obama Haley Stevens prijst (niet in de gesproken tekst).
  • Michelle Obama — genoemd in Obama's grap op dat podium: “weet je wie het ook niet overal met mij eens is?”
  • Bill Clinton — oud-president, hoofdspreker bij de diploma-uitreiking van de University of Michigan in 2007, waar El-Sayed als uitgekozen studentenspreker sprak. De anekdote dat Clinton hem na afloop zei dat hij misschien ooit de politiek in zou gaan, is El-Sayeds eigen vertelling (The Christian Science Monitor 2018, Time 2026, zijn toespraak op 24 oktober 2026).
  • Donald Trump — president. Noemde El-Sayed op 5 augustus een “communistische loser die Joden haat” en in de nacht na het eerste debat, 8 op 9 oktober, een “jihadistische gek”; steunt Rogers.
  • Chuck Schumer — de fractieleider van de Democraten in de Senaat. Steunde Stevens in de voorverkiezing. Het fonds “uit de kring van de fractieleider” is Senate Majority PAC, een aan hem gelieerd fonds dat volgens The New York Times (16 oktober 2026) inmiddels ruim 30 miljoen dollar voor El-Sayed heeft uitgegeven.
  • Gretchen Whitmer — de gouverneur van Michigan, de politica die hem in 2018 versloeg. Won de Democratische voorverkiezing voor het gouverneurschap in 2018 met ruim 50 procent (El-Sayed 30,2 procent, officiële uitslag), is sinds 2019 gouverneur en steunde Stevens in de voorverkiezing van 2026.
  • Mike Duggan — de burgemeester van Detroit. Stelde El-Sayed in augustus 2015 aan als directeur van de gezondheidsdienst van de stad.
  • Gary Peters — de zittende Democratische senator die stopt. Kondigde eind januari 2025 aan zich niet herkiesbaar te stellen.
  • Rashida Tlaib — het bevriende Congreslid dat hem het berichtje “habibi, deze lijkt van jou” stuurde (Time, 8 juli 2026).
  • Sarah Jukaku — zijn vrouw, psychiater.
  • Zijn moeder — wordt in de aflevering bewust niet bij naam genoemd. Zij werkte van 1999 tot 2004 bij de Islamic American Relief Agency, een hulporganisatie die in 2004 door het Amerikaanse ministerie van Financiën werd aangemerkt wegens steun aan terreurgroepen; zij was een lage medewerker en is nooit aangeklaagd (The New York Times, 21 oktober 2026; Michigan Public, 24 oktober 2026). De latere veroordeling betrof de organisatie en haar leiding.
  • Zijn jongere broer — de naam Osama klinkt in de aflevering alleen zoals hij in 2001 vanaf de tribune werd geroepen; verder blijft hij buiten beeld.
  • Patrick Colbeck — de Republikeinse kandidaat die in 2018 zonder bewijs beweerde dat El-Sayed banden had met de Moslimbroederschap.
  • Thomas Teepell — de man die in Caro vroeg of hij de Moslimbroederschap afzweert, volgens The Guardian (21 oktober 2026) een voormalig medewerker van de Republikeinse senator Josh Hawley.
  • AIPAC — de machtigste pro-Israëllobby van Amerika. Via het eigen fonds United Democracy Project stak het volgens The New York Times (4 augustus 2026, cijfers van AdImpact) 31,9 miljoen dollar in de voorverkiezing ten gunste van Stevens, binnen een totaal van circa 62 miljoen van een half dozijn externe groepen; meer dan acht keer zoveel als voor El-Sayed. Op 21 oktober meldde de krant dat AIPAC tot 9 miljoen dollar wil geven aan Great Lakes Conservatives Fund, een fonds dat campagne voert voor Rogers, na de uiterste datum voor openbaarmaking.
  • Marathon Petroleum — de olieraffinaderij in Detroit (postcode 48217) die in 2015 meer zwaveldioxide wilde uitstoten; de milieudienst van de staat is het Michigan Department of Environmental Quality.
  • Temple Israel — de synagoge bij Detroit (West Bloomfield) waar op 12 maart 2026 een man met een vrachtwagen de ingang ramde; de dader kwam om, niemand anders raakte gewond.
  • The Root — de podcast waarin El-Sayed zelf de kloof met zwarte kiezers in Detroit benoemde (via The New York Times, 24 oktober 2026).
  • Bridge Michigan — een onafhankelijke nieuwssite uit Michigan, die geen bewijs vond voor banden met de Moslimbroederschap.
  • The New York Times — een grote Amerikaanse krant (de 9 miljoen van AIPAC); NRC — een Nederlandse krant (de kop van 5 augustus dat zijn winst de Democraten de Senaat kan kosten); Associated Press — het persbureau dat hem op 5 augustus tot winnaar uitriep; Third Way — de gematigde denktank achter “zwakkere kandidaten dan gehoopt”.

De bronnen

De aflevering steunt op ruim 100 bronnen: een onderzoeksdossier met twee sporen (zijn biografie en de campagne), 23 artikelen achter een betaalmuur die via de toegang van de redactie zijn gelezen (NRC, de Volkskrant, Trouw, Het Parool, AD, De Standaard, The New York Times, The Washington Post), acht artikelen die de redactie aanleverde (The Detroit News, Detroit Free Press, Hour Detroit, Politico, Time, The Washington Post), en ruim 40 audiovisuele bronnen met transcript. Hieronder de belangrijkste, per soort; alle links wijzen naar de oorspronkelijke bron.

Nederlands en Vlaams

Amerikaanse en Britse media

Duits en Spaans

Audiovisuele bronnen

Alle zeven fragmenten zijn Engelstalig en worden in de aflevering in het Nederlands geduid. Elke passage is met spraakherkenning tegen de audio gelegd (overeenkomst 97 tot 100 procent; fragment 2 is een samenstelling uit door elkaar sprekende stemmen en is daarnaast op het gehoor gecontroleerd).

  • Abdul El-Sayed, toespraak op de slotavond van de tournee met Bernie Sanders, Grand Rapids, 19 juli 2026 (kanaal Bernie Sanders) — YouTube, 01:19:10–01:19:31 (fragment 1; de eerste twee zinnen klinken opnieuw aan het slot)
  • Eerste debat El-Sayed–Rogers, WOOD TV8, Grand Rapids, 8 oktober 2026 — YouTube, 00:40:44–00:41:20 (fragment 2)
  • Abdul El-Sayed, inspraakavond over de Marathon-raffinaderij, River Rouge, 6 januari 2016 (kanaal van de gezondheidsdienst van Detroit; de enige opname van die avond) — YouTube, 00:03:28–00:03:43 (fragment 3)
  • Abdul El-Sayed, steunvideo voor Bernie Sanders, 21 november 2019 (kanaal Bernie Sanders) — YouTube, 00:00:42–00:00:47 (fragment 4)
  • Abdul El-Sayed, overwinningstoespraak, Detroit, 5 augustus 2026 (USA Today) — YouTube, 00:07:02–00:07:23 (fragment 5)
  • Abdul El-Sayed, bijeenkomst met kiezers in Caro, 17 oktober 2026 (USA Today) — YouTube, 00:00:13–00:00:27 (fragment 6)
  • Barack Obama, campagnebijeenkomst voor El-Sayed, Cass Technical High School, Detroit, 24 oktober 2026 (CBS Detroit) — YouTube, 00:49:31–00:50:08 (fragment 7)
  • Niet als fragment gebruikt, wel geraadpleegd: het slotdebat van 21 oktober 2026 (WXYZ), de diploma-uitreiking van 2007 (upload van een alumnus), El-Sayeds optreden in Meet the Press (NBC, 11 oktober 2026), zijn verhoor in de Senaatscommissie HELP (11 juli 2024), zijn concessie van 7 augustus 2018 (MLive), zijn TEDx-lezing (2017), de aflevering van zijn podcast America Dissected over zijn eigen loopbaan (4 mei 2021), zijn lezing aan Brown University (3 februari 2025), de NOS-reportage van 23 oktober 2026 en de interviews bij Democracy Now! (2020) en ABC News (20 oktober 2026).

Wat we hebben geverifieerd en wat niet

Het script is in dertien versies geschreven. Na de eerste versie liep een koude lezing (een lezer zonder voorkennis), een redactieronde en een factcheck van 138 claims; na de volledige review volgden een tweede koude lezing en drie delta-factchecks op alle gewijzigde zinnen (94, 59 en 58 claims), en na de eindredactie van de redactie nog een (26 claims). In de eerste factcheck waren zes claims onjuist; ze gingen alle zes terug op één fout, die al in onze eigen onderzoeksopdracht stond: dat “de partij” ruim 60 miljoen dollar had uitgegeven om hem tegen te houden. Het geld kwam van externe groepen, voorop het fonds van AIPAC; de partijtop steunde zijn tegenstandster, maar gaf dat geld niet uit. Die fout is in script, scriptbrief en dossier hersteld. In de drie delta-factchecks daarna was geen claim onjuist; de factcheck op de eindredactie vond twee formuleringen in de geldpassage die de symmetrie tussen lobby en partijtop overdreven (“evenveel als de lobby tégen hem inzette”, “dezelfde bedragen”); die zijn vóór de eindversie hersteld.

Wat vaststaat: de uitslag van de voorverkiezing (744.952 tegen 731.160 stemmen, 13.792 verschil); de 31,9 miljoen van AIPAC's fonds binnen circa 62 miljoen aan externe reclame (AdImpact via The New York Times); de uitslag van 2018 (30,2 procent, officiële staatsuitslag); de kwartaalcijfers (30,6 miljoen voor El-Sayed tegen 9,6 voor Rogers, juli tot en met september); zijn artsdiploma zonder vergunning (PolitiFact); de loodtesten op de scholen van Detroit in 2016 (19 van 62 scholen boven de norm); het verloop van het debat van 8 oktober, woordelijk tegen de opname gelegd, inclusief Rogers' weerwoord dat hij niet achter de moeder aan gaat maar achter de organisatie.

Wat betwist of onzeker is, en in de aflevering zo is weergegeven: de 9 miljoen van AIPAC voor Rogers berust op één bericht van The New York Times met twee ingewijden en staat daarom als “meldt een grote Amerikaanse krant”; de metroscène in New York kent twee versies van El-Sayed zelf (2016 en 2025) en is daarom gemarkeerd als “zo vertelt hij het later zelf”; de dakloosheid van de vrouw komt van zijn woordvoerder; de Clinton-anekdote is zijn eigen vertelling; de scène in Muskegon steunt op twee verslaggevers (The New York Times en Publimetro); de datum van de bijeenkomst in Muskegon is zondag 11 oktober, de aflevering zegt “half oktober”; de peilingen lopen uiteen (Marist +2 tot +7 voor El-Sayed, één peiling van Tyson Group +2 voor Rogers), vandaar “in de meeste peilingen nipt voor, binnen de foutmarge”.

Juridisch kader. Er is geen bewijs voor banden van El-Sayed met de Moslimbroederschap of met terreurgroepen; de beschuldigingen staan in de aflevering als uitspraken van Rogers en Trump, en Bridge Michigan zocht het bewijs en vond het niet. Rechts voert zijn open brief uit 2012 aan de Egyptische president Morsi aan; de campagne ontkent elke band. Zijn moeder was een lage medewerker van een organisatie die later is aangemerkt en veroordeeld; zijzelf is nooit aangeklaagd, en The New York Times meldt dat 13 van de 945 bewijsstukken in het proces tegen de organisatie haar betroffen. Over de aanslag op Temple Israel: hij veroordeelde het geweld, voegde een dag later toe dat gekwetste mensen anderen kwetsen, noemde die toevoeging in augustus een fout en bood zijn excuses aan.

Wat we niet konden vaststellen: het Time-artikel van 8 juli 2026 is alleen in de aangeleverde tekst gelezen, niet op de site; een podcastaflevering van The New York Times uit september 2026 over 11 september in zijn scheikundeles is niet gevonden; Reuters, Bloomberg en Britannica waren niet te openen. Trumps bijeenkomst in Port Huron van zondagavond 25 oktober is niet verwerkt. Of de detailvertelling “achter het kogelvrije glas van tankstation of buurtwinkel” woordelijk zijn eigen formulering is of de weergave van The New York Times, konden we niet uitsluiten; de aflevering geeft het als zijn eigen beschrijving van de kloof.

Redactionele keuzes

De aflevering volgt de invalshoek “de diagnose”, gekozen door de redactie uit drie varianten: de arts die nooit als arts werkte, die zijn partij ziek verklaarde, en die nu door diezelfde partij wordt omarmd. De slotscène is de bijeenkomst met Obama van 24 oktober; de scène in Muskegon staat in de aanloop. Het slot blijft open: de aflevering voorspelt geen uitslag.

Namen. Het script gebruikt rolaanduidingen, maar de redactie besloot in de eindredactie drie namen wél te noemen omdat ze te vaak terugkomen: Alexandria Ocasio-Cortez, Haley Stevens en, al in de teaser, Abdul El-Sayed zelf. Zijn moeder en zijn halfzus worden niet bij naam genoemd; zijn kinderen komen niet voor; zijn jongere broer alleen zoals zijn naam in 2001 werd geroepen.

Bewust weggelaten: de open brief aan Morsi uit 2012 (de aflevering zegt alleen dat er geen bewijs voor banden is gevonden); de geschiedenis van zijn halfzus; de steun van Kamala Harris op 22 september (in de aflevering “de kopstukken van de partij”); de miljoenen van Ocasio-Cortez en Sanders voor zijn campagne (het geld van de partijtop is de omkering, niet dat van zijn bondgenoten); zijn boek Healing Politics en zijn podcast in detail; de handopsteking op Mackinac Island; het citaat “een kapitalist die begrijpt hoe kapitalisme werkt”, waarvan de bron niet is gevonden; het slotdebat van 21 oktober als fragment, omdat zijn antwoord op Rogers' vraag pas een kwartier later in het debat viel; de reclamespots waarin Obama in 2018 Stevens prijst. Bronnen uit de partijdige rechterhoek (Washington Times, Washington Free Beacon, Washington Examiner) zijn alleen gebruikt om de beschuldigingen te kunnen controleren, niet voor feiten.

Fragment 3 komt van het YouTube-kanaal van de gezondheidsdienst van Detroit, zijn eigen dienst destijds; er bestaat geen omroepopname van die avond. Fragment 4, de steunvideo voor Sanders, eindigt midden in een zin (“… and Medicare for All is the solution”); de aflevering laat het geluid na “sick” wegdraaien.

Werkwijze

Voor de research, het schrijven van het script en de factcheck gebruikt High Profile speciaal ontwikkelde AI-technologie, in samenwerking met Tisser. De redactie bepaalt de hoofdpersoon en de invalshoek, redigeert elke versie en beslist wat wel en niet in de aflevering komt. Meer over onze werkwijze staat op highprofileshow.substack.com.

Meer politiek

Alle afleveringen
Flávio Bolsonaro AI
Presidentskandidaat

Politiek

Flávio Bolsonaro
Édouard Geffray AI
Franse onderwijsminister

Politiek

Édouard Geffray
Alice Weidel AI
Covoorzitter van de AfD

Politiek

Alice Weidel
Balendra Shah AI
Premier van Nepal

Politiek

Balendra Shah